Borosilicaatschijf 255×25 mm gekocht bij Stathis kafalis in Munchen
Mijn slijp en polijststand: zware houten kruk met daarop een 4 cm dikke 60×60 cm stenen tegel van de bouwmarkt
Daarop weer een hardschuimrubberen slaapmatje van 10 mm dik
Daarop weer plastic zeil
Bij het slijpen en polijsten draai ik vooral de onderliggende schijf erg vaak teneinde astigmatisme te vermijden.
Start 15 februari 2022
- Uithollen met C80 en 9cm diameter stalen gewicht
Rechte slag, ca 1 cm links van midden en ook W-slag om het gat te spreiden. 9 slagen per ronde.Dan schijf stukje draaien
Slijppoeder opscheppen en natsproeien tot smurrie.
Slijppoeder verversen als het krasgeluid zwak wordt.Spiegel schoonmaken met spons
Een wet is een eetlepel poeder en duurt enige minuten. Hangt van de druk af.
- Na 95 wets sagitta 2,10 mm over 240 mm diameter op de spiegel
- F gemeten met zon op natte spiegel: lijkt in buurt van 150 cm te zijn.
17 feb.
Gipsplaat gegoten op spiegel van 4 cm dik (modelgips)
4 dagen laten drogen
Keramische tegeltjes van 19x19x2 mm erop geplakt met 2 componenten poly urethaanlijm in regelmatig patroon ( ca 7 mm tussen tegeltjes).
22 feb
Slijpen C80 TOT (tool on top) C80 ¼ rechte slag en smalle W-slag( afwisselen)
1/ 4 rechte slag betekent dat de slijpplaat dan ca 3 cm ( 1/8 van de spiegeldiam)over de rand van de spiegel gaat (voor en achter)
Wet 4: nog niet alle tegels geraakt. Ik teken een streep met watervaste viltstift over alle tegels om het passen te controleren.
Het randgebied van de spiegel is duidelijk niet overal geraakt.
Doorgaan met de rechte en de W-slag tot alle tegels geraakt zijn en de hele spiegel mat is.
F gemeten met brandende kaarsmethode (ouderwets, er was geen zon) : ca 150 cm
24 feb
Poeder C180
Ik doe 20 wets (W en recht,TOT) en markeer dan een aantal grote putten ( plek tov rand markeren met viltstift en dan afstand tot rand van putten A, B,C enz meten en noteren.
Anders weet ik niet waar de putten zitten.
Bij mijn slijpcursus in 1979 werd dat op zijn janboerefluitjes gedaan waardoor ik eindigde met een deels gepolijste spiegel met veel grote putten!!
Wet 30 : putten weg
– Overgaan naar C320
Wet 25 : F met zon gemeten: 158 cm
Veel wets gedaan vanwege tijdelijke teruggang naar C180 om die F van 158 cm terug te brengen.
Dat is niet echt gelukt( werd 157 cm); ik vind het echter niet erg omdat ik bij F =157 cm ook zittend kan waarnemen met de strijkstoel.
Overgaan naar C600 ( had ik nog wat van) : 16 wets
- Overgaan naar minder krassen makend microgrit (aluminiumoxide)
25 micron : 25 wets
Steeds putten markeren en doorgaan tot ze weg zijn.
De wets duren bij het microgrit langer .Meestal 5 min.
Je kunt ook suspensie opspuiten van microgrit in water.
15 micron : 20 wets
9 micron: 25 wets
5 micron: 35 minuten
Let op: bij de 5 micron haal ik de slijpplaat niet van de spiegel af
Ik begin met suspensie en ga slijpen (1/4-1/3 R en W) .Om de paar minuten spuit ik er wat suspensie bij en ga door.
Bij zulk fijn poeder is de kans op krassen groot als je de slijpplaat steeds op de spiegel doet.
HET POLIJSTEN
Fabricage peklap: zie literatuur.
Ik maak noppen in de peklap terwijl hij nog zacht is. Dit doe ik met een houten lat van 7 mm breedte die ingesmeerd is met dikke ceriumoxyde suspensie.
Ik had toevallig een peklap( een correctielap) van een andere 25 cm spiegel liggen. Dit was zachte pek bij de werktemperatuur van 16 graden.
Niet zo’n goed idee geweest,want ik kreeg een neergebogen rand.
Hardheid pek test ik met apparaat dat in boek Texerau beschreven staat. Met duimnagel drukken geeft ook een indicatie.
De peklap moet natuurlijk goed passen .Bij de eerste keer duurt dat behoorlijk lang.
Daarna 5 min met enige kg gewicht, afhankelijk van de hardheid van de pek.
Het polijsten gaat echt makkelijker als je veel krassen in de peklap maakt.
Slag: 1/4 – 1/3 rechte slag MOT ( mirror on top)
Ronchi test na 3 uur : hoog centrum en TDE ; F =158 cm
Vervolg
Nu niet alleen rechte slag maar ook 1/3 W-slag breed om heuvel in C weg te krijgen
- Na 7 uur: Ronchi test: zelfde resultaat; hoog centrum en TDE
Ik ga over op een harde peklap
¼ rechte slag
Na in totaal 8, 5 uur polijsten is de reflectie van de laser op het randgebied van de spiegel zeer zwak. Dus de spiegel is bijna uitgepolijst
- Na 10,5 uur: Ronchi: heuvel in Centrum; zwakke TDE
Foucaulttest: diffractielijn rechts iets sterker dan links( bij mijn Foucaulttester)
zwakke TDE
CORRECTIE
Stap 1
Tijdens de correctie ga ik de slagen LANGZAAM UITVOEREN TENEINDE HET SPIEGELOPPERVLAK TE BESCHERMEN.
MOT 1/5 rechte slag 15 min om TDE te verminderen.Heeft geholpen. Nog steeds heuvel in C
19 april
Stap 2
Ik gebruik vanaf nu een suspensie van 1 dl ceriumoxyde(gekocht bij Stathis kafalis) op 100 dl water. Bij geconcentreerde suspensie krijg je gauw een slecht oppervlak( “dog biscuit”).
MOT langzame ½ W-slag : 5 ronden( 8 W-slagen per ronde).
½ W wil zeggen: spiegel gaat 5 cm over de rand van de spiegel; boven en onder, links en rechts.
De bedoeling is om het midden van de spiegel meer te raken.
Ronchi test: lijnen rechter ( heuvel kleiner)
Stap 3
MOT ½ W 5 ronden
Ronchi test: nu zwakke kuil in centrum
Hierna wordt een nieuwe, zachtere peklap gebruikt.De pek wordt verzacht mbv een beetje lijnolie. Hardheid ook testen met testapparaat of duimnagel.
Stap 4
MOT : ½ W slag 5 ronden
Ronchi test: geen merkbare verandering
Stap 5
Midden spiegel meer uitdiepen met grotere W-slag
MOT : ¾ W-slag 5 ronden
Ronchi test: verschil niet duidelijk
Stap 6
Noppen peklap goed inkrassen. Dat helpt veel bij het polijsten.
MOT : ¾ W 5 ronden
Ik doe nu de Foucaul test met een zone masker. Zie literatuur
Ik voer 3 metingen uit en middel ze dan. De streefwaarden van de parabool staan ernaast. Die worden berekend mbv de formule r kwadraat/2R ; r= straal van het midden van de zone en R is de kromtestraal van zone 1 (dichtst bij centrum). Dat is 2x de brandpuntsafstand van de spiegel.Zone 1 moet eigenlijk het centrum van de spiegel zijn. Die moet egaal verduisteren in de Foucault test. R = 3141mm
| zone | Metingen r2/2R | parabool |
| 5 | 1.41 | 1.88 |
| 4 | 1.05 | 1.40 |
| 3 | 0.66 | 0.94 |
| 2 | 0.25 | 0.48 |
| 1 | 0 | 0 |
Waarden invullen in het programma Figure XP:
PV ca 1/5 lambda ;Strehl 0.88
Natuurlijk nog ondercorrectie
Vanaf nu voorzichtig verder om niet door te schieten.
Stap 7
Noppen peklap licht toepunten in de richting van de rand. Hierdoor wordt centrum ook meer geraakt.
MOT : 1 ronde ¾ W-slag
| zone | Metingen r2/2R | parabool |
| 5 | 1.50 | 1.88 |
| 4 | 1.17 | 1.40 |
| 3 | 0.69 | 0.94 |
| 2 | 0.25 | 0.48 |
| 1 | 0 | 0 |
Stap 8
Andere slag: ¾ W- slag die vooral met het midden van de spiegel over het randgebied van de peklap gaat. Hierdoor meer actie op het centrum
1 ronde
Test: overgegaan op Bath test
4 metingen in 1 stand
Gemiddelde: correctie nu – 1.178 Dat betekent overcorrectie!
Strehl 0.89
Stap 9
Correctie terugbrengen
MOT 1/3 smalle W-slag
Bathtest: S = 0.93 ; correctie – 1.09 Overcorrectie
Stap 10
MOT 1/3 smalle W-slag
Bath test: midden te diep
Gemiddelde van 3x 10 metingen in 3 verschillende orientaties
S= 0.958
Correctie: – 1.051 Overcorrectie
Stap 11
MOT 1/3 smalle W-slag 2 ronden
Bath test: corr -1,01 Strehl 0.965
Nu gestopt.
Verzuimd weer Foucault zonetest te doen.
Dat is jammer,want ik vind de plotselinge overcorrectie bij stap 8 merkwaardig
Spiegel laten coaten bij Sterrenwacht Almere Spiegel geeft scherpe beelden van Jupiter, zeker in de dichte buis die ik eerst had.